OCT. 31 2022 ITSASOA Euskal Surf Selekzioa: Gorabeherak 30 urteko ibilbide malkartsuan Euskal Herriko Surf Federazioa sortzearekin batera hasi zen ibiltzen Euskal Surf Selekzioa. Ofizialtasuna galdu zuen gero, eta orain berreskuratzeko ateak irekitzen hasi dira. Biarritzetik Kaliforniara, urrats esanguratsuak eman dira azken bost urteetan. Maialen Saez EHSFko kidea, ISAko egoitzan. Behean, Mikel Troitiñoeta Oier Illarramendi, Biarritzen 2017an. Eskuineko orrian, goian,2001eko Euskal Selekzioa; behean, 2000ko selekzioa, ofizialki lehiatuzen azkena. (JAUREGIALTZO-RAMIREZ | FOKUIREKIA.EUS) Haritz LARRAÑAGA DONOSTIA Ezustean iritsi da berria: surfean Euskal Selekzioak mundu mailan parte hartu ahal izango du. Duela bost urte Biarritzen abiatu zen isileko lanaren emaitza izan da lortutakoa. Oraindik galdera asko daude airean, baina zalantzarik gabe azken urteetan baino errazagoa izango da aurrerantzean mundu mailako lehiaketetan euskal koloreekin aritzea. Euskal Herriko Surf Selekzioak gorabehera anitz izan ditu bere sorreratik. Hona hemen EHSF sortu zenetik egindako urrats esanguratsuenak eta Biarritzen 2017an ireki zen bidearen inguruko zenbait datu. INFLEXIO PUNTUA Capbretonen 2001. urtean egin zen Europako herrialdeen arteko txapelketan parte hartzeko eskubidea kendu ziotenetik Euskal Selekzioa ezin izan da lehiatu surf txapelketa ofizialetan. Ordea, 2017. urtean euskal surflariek haien koloreekin lehiatzeko duten eskubidearen aldeko eskaerak berriz ere indar hartu zuen. Lehen gertaera esanguratsua Gasteizko Legebiltzarrean gertatu zen 2017ko maiatzeko lehen egunetan. Izan ere, lehen aldiz EAJ, EH Bildu, Podemos eta PSE alderdiek bat egin zuten Euskal Herriko Surf Selekzioak txapelketa ofizialetan parte hartzeko eskubidea duela zioen arau proposamen bat onartzeko. Bi puntuko idatzian, Euskal Herriko Surf Federazioari ere zuzentzen zitzaion Legebiltzarra, «federazioak ekitaldi horretan izango duen parte hartzearen xehetasunak aditzera emateaz gain, kirol zuzendaritzarekin elkarlana abiatzeko». Egun batzuk geroago, maiatzaren 17an, Biarritzen egitekoa zen munduko herrialdeen arteko surf txapelketan Euskal Selekzioko kideen izenak erregistratzen entseatu ziren EHSFko kideak. «EHSFk, beste eragile batzuen laguntzarekin, eskaera formal bat igorri zion ISAri, euskal selekzioaren izenean parte hartzeko aukerarik bazegoen galdetzeko. Ez dugu erantzunik jaso; beraz, txapelketa gunera bertaratzea erabaki dugu», azaldu zuen Oier Illarramendik, Euskal Selekzioa osatzeko ardura hartu zuen EHSFko kideak. Megan Burns International Surfing Asotiation (ISA) erakundeko teknikariarekin bildu ziren. «Elkarrizketan esan digute txapelketan parte hartzeko ISAko kidea izatea derrigorrezkoa dela, eta orduan galdegin diogu gonbidatu gisa ea parte hartzeko aukerarik izango litzatekeen; eta hor ere ezetz erantzun digute», argitu zuen Illarramendik. Hala ere, EHSFko kidea baikor agertu zen: «Kide egiteko eman beharreko pausoak galdetu ditugu, eta horretarako kontaktua pasatu digu. Harreman zuzena egin dugu, elkar ezagutu dugu; beraz, hemendik aurrera kide izan eta beste txapelketetan parte hartzeko eman beharreko lehen urratsa eman dugu». Hiru egun geroago, munduko surf txapelketan parte hartzeko eskubidea aldarrikatu zuten zenbait surflarik Biarritzen, “Euskaldunok Euskal Herrian, noski baietz” lemapean antolatu zituzten hainbat ekimenen bitartez; eta ISAko kideek EHSFk zuen babesa ikusi ahal izan zuten. Aipagarria da Biarritzeko txapelketan parte hartu ahal izateko surflariek egin zituzten ekimenak; besteak beste, Lapurdiko surf elkarteetan bilkura batzuk egin ziren bazkideak informatzeko, baina urrats esanguratsuena Euskal Herri osoko surflariak biltzen zituen selekzioa osatzea izan zen. Lehen aldiz, Lapurdiko, Gipuzkoako eta Bizkaiko surflariekin osatutako selekzioa aurkeztu zen. Euskal Herriko Selekzioa osatzeko erabili zen hautaketa irizpidea ofiziala izan zen; hau da, mundu mailako QS rankinga oinarri hartuta, goitik behera, lehen postuetan ziren lehiakideei euskal selekzioarekin parte hartu nahi ote zuten galdetu zieten. Zerrendako lehen postuetan ziren surflariek jada hautua eginda zuten, batzuk espainiar selekzioa eta besteek frantsesa, baina gonbidapena berdin-berdin jaso zuten, bai selekzioan parte hartzeko, baita honen aldeko ekimenetan parte hartzeko ere. Horietako batzuek, parte hartu ahal izango zutela ziur izango balute, Euskal Selekzioa hautatuko luketela aitortu zuten. Norbaitek ezezkoa ematen zuenean, rankingean bere atzean zegoenari galdetzen zion Oier Illarramnedik, EHSFko hautatzaileak. Azkenean honako hauek osatu zuten Biarritzen parte hartzea galarazi zioten Euskal Herriko Surf Selekzioa: Andy Criere (Hendaia), Lander Davila (Zarautz), Ethan Eguiguren (Oihartzun), Eneko Acero (Algorta), Maddi Aizpurua (Donostia) eta Ana Moreau (Urruña). Euskal Selekzioak ezin izan zuen Biarritzen parte hartu, baina euskal selekzioaren aldeko aldarria berriz piztu zen eta 2017ko abenduan EHSFk egin zuen Biltzar Nagusian aho batez erabaki zen eskaera formal bat egitea. Gauzak honela, 2018ko azaroaren 12an Kaliforniako La Jolla hirian ISAk duen egoitzan izan ziren EHSFko eta Eusko Jaurlaritzako ordezkariak. Hots, ISAko kideekin bildu ziren, Euskal Selekzioa onartua izan zedin formalki eskatzeko. Euskal delegazioa osatu zuten Maialen Saezek (Gipuzkoako Surf Federazioko lehendakaria), Esther Castiñeirak eta Jorge Fernandezek (AEBetan Lakuako delegatua). Harrezkero bi aldeen arteko harremanak iraunkorrak izan dira. EUSKAL SELEKZIOA 1990. urtean sortu zen Euskal Herriko Surf Federazioa, eta egin zuen lehen gauzetako bat Euskal Selekzioa osatzea izan zen. Garai hartan Europako herrialdeen arteko txapelketetan euskaldunek parte har zezaketen, izan ere, oraindik sortu gabe zegoen Espainiako Federazioa. 2001. urtera arte Hego Euskal Herriko surflariek selekzio propioarekin lehiatu ahal izan zuten EPSA (European Surfing Asociation) erakundeak antolatzen zituen txapelketetan. Portugalen, Ingalaterran, Irlandan eta Euskal Herrian egin ziren txapelketetan lehiatu ziren euskaldunak, eta emaitza oso onak lortu zituzten. 1999an Espainiako Selekzioa sortu zen, eta hasieratik euskaldunei trabak jartzen hasi zen. Izan ere, EHSFk espainiar federazioan izen emandako surflariak onartzen zituen, baina espainiarrek ez zuten onartzen Euskal Federazioan erregistratutako surflaririk. 2001ean Hossegorren zen Europako Txapelketa eta lehen aldiz Espainiako selekzioa osatu zen. Taldekideen artean euskal surflariak ere bazeuden. Bestalde, Euskal Selekzioa ere osatu zen, baina frantziarrek ez zuten aitortu euskaldunek parte hartzeko zuten eskubidea; eta, beraz, Euskal Selekzioa lehiaketatik kanpo geratu zen. Egoera bitxia sortu zen Capbretonen egin zen Europako Txapelketako irekiera ekitaldian. Selekzio bakoitzak bere banderarekin desfilatu zuen, baina euskaldunen taldea Poliziak inguratuta zegoen. Txalaparta joz eta giro onean aldarrikatu zuten parte hartzeko eskubidea, eta poliziek beraiek ere harriduraz ikusten zuten beste selekzioetako jendea euskaldunak agurtzera gerturatzen zela, baita selekzio espainoleko kideak ere, finean lagunak baitziren. Egun hartatik Euskal Herriko Surf Selekzioak ezin izan du modu ofizialean mundu mailako edo Europako Txapelketan parte hartu. 2017KO MAITZALehen aldiz EAJ, EH Bildu, Podemos eta PSE alderdiek bat egin zuten Euskal Herriko Surf Selekzioak txapelketa ofizialetan parte hartzeko eskubidea zuela zioen arau proposamen bat onartzeko. BIARRITZEN EZBiarritzen egitekoa zen munduko herrialdeen arteko surf txapelketan Euskal Selekzioko kideen izenak erregistratzen entseatu ziren EHSFko kideak 2017ko maiatzaren 17an. Ezezkoa jaso zuten, baina harremanak hasi ziren.KALIFORNIARA2018ko azaroaren 12an Kaliforniako La Jolla hirian ISAk duen egoitzan izan ziren EHSFko eta Eusko Jaurlaritzako ordezkariak. Hots, ISAko kideekin bildu ziren, Euskal Selekzioa onartua izan zedin formalki eskatzeko. AZKEN ALDIA2001ean Hossegorren zen Europako Txapelketa, eta lehen aldiz Espainiako selekzioa aurkeztu zen. Frantzesek ez zuten aitortu euskaldunek parte hartzeko zuten eskubidea, eta Euskal Selekzioa lehiaketatik kanpo geratu zen.