Basa-bizitzaren trafikoarentzako leihoa Facebooken, aurka borrokatuko dela agindu arren
Eduki potentzialki kaltegarriko 129 pieza aurkitu ditu ikertzaile talde batek Facebookeko bilaketa barraren bidez, gepardoak, tximinoak, lehoikumeak eta elefante letaginak saltzen edo bilatzen zituzten argitalpenak barne.
![Facebookek basa-bizitzaren trafikoari ematen dizkion aukerak salatu dituzte.](/media/asset_publics/resources/000/891/458/article_main_landscape/GettyImages-146813677.jpg)
Facebookek online merkatu oparoa izaten jarraitzen du basa-bizitzaren trafikoarentzat, nahiz eta enpresa teknologiko erraldoiak legez kanpoko merkataritzari aurre egiten lagunduko duela agindu.
Horrela argitu du ikerketa berri batek. Tigrekumeak, lehoinabarrak, okeloteak, Afrikako loro grisak eta munduko tximino txikiena, titi pigmeoa, aurkitu daitezke, Avaaz kanpaina globaleko taldeko ikertzaileek topatu dutenez.
Basa-bizitzako legez kanpoko trafikoa munduko legez kanpoko laugarren jarduera transnazionalik handiena da, narkotikoetatik, pertsonen trafikotik eta faltsifikazioetatik oso gertu.
2018an, Facebookek, hilean 2900 milioi erabiltzaile baino gehiago dituenak, Coalition to End Wildlife Trafficking Online sortu zuen basa-bizitzaren trafikoari amaiera emateko WWF bezalako adituen ildotik, 2020rako legez kanpoko merkataritza %80 murrizteko helburuarekin.
Konpainiak dio aurrera egin duela, baina txostenak iradokitzen du Facebookek animalien trafikatzaileentzako plataforma garrantzitsua izaten jarraitzen duela.
Urte honen hasieran, ikertzaileek eduki potentzialki kaltegarriko 129 pieza aurkitu zituzten Facebookeko bilaketa barraren bidez, gepardoak, tximinoak, lehoikumeak eta elefante letaginak saltzen edo bilatzen zituzten argitalpenak barne. Animalia horiek Fauna eta Flora Basatien Espezie Mehatxatuen Nazioarteko Merkataritzari buruzko Hitzarmenean agertzen dira.
Orrialde eta talde publikoetan topa daitezke eskaintza hauek eta bertan telefono pertsonalak ere ageri dira. Ruth Delbaere Avaazeko aktibistak adierazi duen moduan, «Facebooken, basa bizitzaren trafikoa egun argiz gertatzen da».
Gune horietara bideratzeko erraztasunak iradokitzen ditu Facebooken algoritmoak. «Trafikoari aurre egiteko datuak erabili beharrean, algoritmoek gaizkileei beren negozioa handitzen laguntzen diete», dio Gretchen Peters Alliance to Counter Crime Online enpresako zuzendari exekutiboak.
Avaaz-eko lau ikertzailek hainbat bilaketa termino sartu zituzten: «Maskota exotikoak» edo «Tximuak salmentan», ingelesez, gaztelaniaz eta portugesez. Potentzialki kaltegarriak diren argitalpenak bilatu zituzten, eta horiek ikerketa handiagoa justifikatzen duten eduki gisa definitu zituzten.
Jakinarazi ostean, %43 ezabatu
Txostenaren arabera, Facebookek aurkitu zituzten basa bizitzaren trafikoaren argitalpen susmagarrien % 13ezabatu zituen, ikertzaileek jakinarazi aurretik. Argitalpenak salatu ondoren, Facebookek %43 bakarrik ezabatu zuen, Avaazek «argitalpenaren berri emateko» tresnaren bidez enpresa ohartarazi eta astebetera.
«Facebookek badaki basa-bizitzaren trafikoa bere plataforman aurrera egiten ari dela, eta, horrez gain, aspalditik dakite hori. Hala ere, arazoari muzin egiten jarraitzen dute, edo are okerrago, arazo hori onartzen, jarduera kriminalaren eta animaliei kalte fisikoaren aurka beren burua aldarrikatutako jarrera ere hautsiz. Kontuan hartzen dira ikerketa honetako aurkikuntzak», ondorioztatzen du ikerketak.
Facebookeko enpresa nagusiak, Metak, ikerketaren metodologiaren baliozkotasuna eta laginaren tamaina zalantzan jarri zituen ohar batean, eta emaitzek basa-bizitzaren trafikoari aurre egiteko egin zuten lana islatzen ez zutela esan zuen.
«Teknologian aitzindariak izan gara eduki hau aurkitzen eta ezabatzen laguntzeko; alertak sortu ziren jendea saltoki honetan parte hartzetik kentzeko. Ondorioz, 2021eko urtarrila eta maiatza bitartean, soilik Indonesian eta Filipinetan, Facebookeko 1.900 talde baino gehiago ezabatu genituen, basa-bizitzaren trafikoari lotuak. Hala ere, hau konfrontazio espazio bat da, eta jarduera izugarri honen atzean dauden pertsonak iraunkorrak dira eta etengabe saiatzen dira gure iragazkiak saihesten».
Txostenak Facebooki eskatzen dio indartu eta betearazi ditzala basa-bizitzaren trafikoarekin amaitzeko politikak, bilaketa emaitza jakin batzuen murrizketa eta algoritmoen aldaketa barne, baita ordena indarrekin eta gobernu agentziekin lankidetza ere, online basa-bizitzaren trafikoari aurre egiteko.
![Acdc](/media/asset_publics/resources/001/145/041/article_thumb_horizontal/ACDC.jpg)
AC/DC: El origen de una leyenda contada desde los márgenes
![Img_8777](/media/asset_publics/resources/001/146/094/article_thumb_horizontal/IMG_8777.jpg)
Gastronomías del mundo sobre ruedas y frente al mar
![Europapress_4590466_14_july_2022_bavaria_munich_an_employee_prepares_syringe_with_bavarian](/media/asset_publics/resources/001/146/456/article_thumb_horizontal/EuropaPress_4590466_14_july_2022_bavaria_munich_an_employee_prepares_syringe_with_bavarian.jpg)
Las claves de la nueva crisis de mpox en África, declarada emergencia internacional por la OMS
![Lur](/media/asset_publics/resources/001/146/783/article_thumb_horizontal/lur.jpg)
Konexioa ezarri dute Lur-1ekin, orbitan jarri duten «lehen euskal satelitearekin»
![Captura_de_pantalla_2024-08-17_a_las_20.44.31](/media/asset_publics/resources/001/147/184/article_thumb_horizontal/Captura_de_pantalla_2024-08-17_a_las_20.44.31.png)